Dwa spojrzenia na pamięć o zmarłych
Wystawa powstała we współpracy Muzeum Fabryki z Fundacją Unamos Culturas. Jedną z jej części tworzą fotografie meksykańskiego artysty Miguela Celestino, inspirowane m.in. postacią La Catriny i charakterystycznym dla kultury Meksyku sposobem przedstawiania śmierci.
Drugą perspektywę pokazują zdjęcia Juliána Ramíreza Garcíi wykonane na polskich cmentarzach w okresie Wszystkich Świętych i Zaduszek. Obok fotografii prezentowane są również 33 prace artystów meksykańskich powstałe przy wykorzystaniu różnorodnych technik – od linorytu, akwareli i tuszu, przez malarstwo akrylowe, suchą igłę i monotypię, po cyjanotypię oraz techniki mieszane.
Powstaje w ten sposób artystyczny dialog dwóch kultur, które inaczej opowiadają o śmierci, ale podobnie traktują potrzebę zachowania pamięci o bliskich.
Día de Muertos i polskie Zaduszki
Jednym z głównych tematów wystawy jest różnica pomiędzy meksykańskim i polskim sposobem przeżywania pamięci o zmarłych.
W tradycji Día de Muertos symbolicznie otwiera się przestrzeń, w której zmarli mogą ponownie znaleźć się wśród żywych. Rodziny przygotowują ołtarze, dekoracje i potrawy, a pamięć o bliskich łączy się z kolorem, muzyką i wspólnym świętowaniem.
W Polsce kierunek tej symbolicznej podróży jest odwrotny. To żywi udają się na cmentarze, odwiedzają groby, przynoszą kwiaty i zapalają znicze. Wszystkich Świętych i Zaduszki mają zwykle bardziej refleksyjny charakter, jednak w obu tradycjach najważniejsza pozostaje pamięć i potrzeba zachowania więzi z osobami, które odeszły.
Co pozostaje po człowieku?
Tytuł „Recuérdame”, czyli „Pamiętaj o mnie”, nawiązuje do piosenki znanej z filmu „Coco”. Sama wystawa wykracza jednak poza popkulturowy obraz meksykańskiego Día de Muertos.
Prezentowane w Muzeum Fabryki prace pokazują różnorodne sposoby przedstawiania śmierci, przemijania i pamięci. Ekspozycja stawia również pytanie o to, co pozostaje po człowieku, kiedy znika jego fizyczna obecność – wspomnienia, przedmioty, obrazy, historie czy więzi przekazywane kolejnym pokoleniom.
Identyfikację wizualną wystawy przygotował prof. Piotr Kucharski z Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi.
Recuérdame / Pamiętaj o mnie – informacje praktyczne
Termin: 1–31 października 2026 roku
Miejsce: Muzeum Fabryki w Manufakturze, Łódź
Wystawa: „Recuérdame / Pamiętaj o mnie. Meksyk i Polska – między życiem, śmiercią i pamięcią”
Organizatorzy: Muzeum Fabryki i Fundacja Unamos Culturas